سنجش تراكم استخوان

سنجش تراكم استخوان


اسکن تراکم استخوان، که با نام سنجش میزان جذب دوگانه انرژی اشعه ایکس (DXA كه مخفف عبارت Dual energy      X-ray absorptiometry) و یا تراکم سنجی استخوان نیز نامیده می شود، نوعی از تکنولوژی برگرفته از پرتو ایکس است که برای اندازه گیری میزان از بین رفتگی استخوان استفاده می شود. امروزه DXA  روش استاندارد اندازه گیری چگالی مواد معدنی استخوان( BMD)  است .
عکسبرداری با اشعه ایکس نوعی آزمایش غیر تهاجمی پزشکی است که به پزشکان در تشخیص و درمان بیماریها کمک می کند.
 DXA اغلب در ستون فقرات تحتانی و لگن انجام می شود. در برخی از کودکان و بزرگسالان ، گاهی اوقات تمام  بدن اسکن می شود. دستگاههای محیطی که از اشعه ایکس یا امواج فرا صوت استفاده می کنند؛ گاهی برای نمایش دادن توده کم استخوان به روی صفحه نمایش استفاده می شوند. در برخی از مراکز،QCT مورد استفاده قرار می گیرد QCT روش دقیقی است، اما معمولا کمتر از اسکن DXA مورد استفاده قرار می گیرد، چون میزان اشعه دریافتی بیمار در DXA بسیار ناچیز است.
DXA  اغلب برای تشخیص پوکی استخوان مورد استفاده قرار می گیرد، بیماری ای که اغلب پس از یائسگی بر زنان تاثیر می گذارد ولی ممکن است در مردان نیز ایجاد شود، پوکی استخوان ، شامل از دست  دادن تدریجی کلسیم و نیز تغییرات ساختمانی در استخوان است؛ که باعث تبدیل شدن استخوان طبیعی به استخوانی نازک و بسیار شکننده که احتمال شکستن بیشتری نیز دارد، می شود. DXA در پیگیری اثرات درمان پوکی استخوان و دیگر شرایطی که باعث از دست رفتن استخوان می شود نیز موثر است.  
همچنین DXA آزمونی است که می تواند میزان خطر اختصاصی شکستگی در حال توسعه را ارزیابی کند. خطر شکستگی به سن، وزن بدن، سابقه شکستگی قبلی، سابقه خانوادگی، شکستگی ناشی از پوکی استخوان  (osteoporotis) و مسایل مربوط نحوه زندگی مانند سیگار کشیدن و مصرف بیش از حد مشروبات الکلی بستگی دارد. این عوامل همچنین در تصمیم گیری جهت انتخاب روش درمانی مورد نیاز بیمار موثر است.

آزمایش تراکم استخوان اکیداً توصیه می شود اگر:
    زنی یائسه هستید و استروژن مصرف نکرده اید.
    سابقه شخصی یا مادری از شکستگی لگن و یا سیگار کشیدن دارید.
    زنی یائسه، قد بلند )بیش از 170 سانت ( و یا لاغر )کمتر از 56 کیلوگرم ( هستید.
    فردی هستید با شرایط کلینیکی مرتبط با از دست دادن استخوان.
    از داروهایی استفاده می کنید که می دانید باعث از بین رفتن استخوان می شوند از جمله: کورتیکواستروئیدها مثل پردنیزولون، داروهای مختلف ضد تشنج از قبیل دیلانتین و باربیتورات های خاص و یا مواد جایگزین هورمون تیروئید با دوزهای بالا.
    دارای دیابت نوع 1( که قبلا به آن دیابت نوجوانان یا وابسته به انسولین می گفتند) ، بیماری های کبدی، بیماری های کلیوی و یا سابقه خانوادگی از پوکی استخوان هستید.
    تحلیل روی استخوانی بالایی دارید، که وجود بیش از حد کلاژن در نمونه ادرار این موضوع را نشان می دهد.
    دارای پرکاری تیروئید هستید.
    دارای پرکاری پاراتیروئید هستید.
    دارای تجربه شکستگی هستید که تنها پس از یک ضربه خفیف ایجاد شده است.
    گرافی اشعه ایکسی(عکس رادیولوژی) داشته اید که شواهدی مبنی بر شکستگی مهره ها و یا نشانه های دیگری از پوکی استخوان را نشان داده است.
    ارزیابی نیم رخ مهره ها آزمونی با دوز پایین اشعه ایکس از ستون فقرات برای نشان دادن شکستگی مهره است که ممکن است برای بیماران مسن توصیه شود، بخصوص اگر که:
    ستون فقرات آنها بیش از یک اینچ (54/2سانت) ارتفاع از دست داده باشد.
    کمر دردی با علت ناشناخته داشته باشند.

آمادگی لازم جهت انجام سنجش تراکم استخوان
شما باید از مصرف مکمل های کلسیم به مدت حداقل 24 ساعت قبل از امتحان خودداری کنید.
اگر شما به تازگی آزمون باریم داشته اید و یا مواد کنتراست برای انجام سی تی اسکن یا اسکن رادیوایزوتوپ تزریق کرده اید به پزشکتان اطلاع دهید. ممکن است مجبور باشید در این شرایط 10 تا 14 روز صبر کنید تا بتوانید تحت آزمون DXA قرار بگیرید.
زنان همیشه باید احتمال حاملگی خود را به پزشک خود و یا کارشناس رادیولوژی اطلاع دهند.

نتایج آزمایش  شما یکی از دو نشان یا علامت زیر خواهد بود:
علامت T مقدار استخوان شما را در مقایسه با توده استخوانی فرد بالغ جوان نشان می دهد.  نمره 1 به بالا طبیعی است ، نمره بین 1 تا 5/2 در دسته استئوپنی (توده کم استخوانی) طبقه بندی شده است . نمره زیر 5/2 به عنوان پوکی استخوان تعریف شده است . از نمره T به منظور تخمین زدن میزان خطر ابتلای شما به شکستگی در حال توسعه استفاده می شود.
علامت Z نشان دهنده مقدار استخوان شما در مقایسه با افراد دیگر در گروه سنی شما و از همان اندازه و جنس می باشد. اگر این عدد به صورت غیر منتظره ای بالا و پایین باشد ، ممکن است نشان دهنده نیاز شما به آزمایشات پزشکی بیشتری باشد.

چه مزایایی در مقابل خطرات وجود دارند؟

مزایا
    DXA چگالی سنجی استخوان به روشی ساده، سریع و غیر تهاجمی است. نیازی به بیهوشی ندارد.
    میزان اشعه مورد استفاده بسیار کمتر از یک دهم دوز اشعه ایکس استاندارد برای قفسه سینه است، و کمتر از قرار گرفتن در معرض تابش طبیعی در یک روز است.
    آزمایش تراکم استخوان DXA از دقیق ترین روش های موجود برای تشخیص پوکی استخوان است و نیز برآورد دقیقی از احتمال خطر شکستگی می کند.
    تجهیزات DXA به طور گسترده ای قابل دسترسی است و آزمایش چگالی سنجی استخوان منافع زیادی برای بیماران دارد.
    هیچ منبع تابشی بعد از آزمون در بدن بیمار باقی نمی ماند.
    پرتوهای ایکس در محدوده تشخیصی معمولا هیچ عوارض جانبی ایجاد نمی کنند.

مخاطرات
از روش DXA هیچ عارضه ای مورد انتظار نیست .

محدودیت های روش تراکم سنجی استخوانی DXA چه هستند؟
    تست DXA نمی تواند شکستگی را پیش بینی کند اما می تواند میزان خطر نسبی مربوط به شکستگی را نشان دهد.
    با وجود تاثیرات این روش به عنوان روش اندازه گیری تراکم استخوان، انجامDXA در افراد مبتلا به بدشکلی ستون فقرات و یا آنهایی که سابقه عمل جراحی ستون فقرات دارند محدودیت دارد. وجود شکستگی فشرده مهره و یا آرتروز ممکن است در دقت آزمایش تداخل ایجاد کند، در چنین مواردی، سی تی اسکن ممکن است مفید باشد.

ساعات کار مرکز

شنبه الی چهارشنبه                    24:00 - 7:00
پنجشنبه                                     19:00 - 7:00

آدرس و تلفن

   تهران - چهارراه پاسداران - خیابان شهيدكلاهدوز(دولت ) - بعد از اختياريه - پلاك 81

  خط ویژه :  74605

   info@tooskaimaging.com